ആത്മാഭിമാനം (Self-esteem) എന്നത് നമ്മൾ നമ്മളെ എത്രത്തോളം "ഇഷ്ടപ്പെടുന്നു" എന്നതിനെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള വെറുമൊരു വൈകാരികാവസ്ഥയാണെന്ന് പലപ്പോഴും തെറ്റിദ്ധരിക്കപ്പെടാറുണ്ട്. എന്നാൽ, പ്രായോഗികമായി നോക്കിയാൽ, ആത്മാഭിമാനം എന്നത് യാഥാർത്ഥ്യത്തെ നേരിടാനുള്ള ഒരു പ്രവർത്തന ചട്ടക്കൂടാണ്. അവസരങ്ങളെ നമ്മൾ എങ്ങനെ കാണുന്നു, വെല്ലുവിളികളെ എങ്ങനെ നേരിടുന്നു, നമ്മുടെ സ്വാഭാവിക കഴിവുകളെ എങ്ങനെ പ്രയോജനപ്പെടുത്തുന്നു എന്ന് നിർണ്ണയിക്കുന്ന ഒരു ആന്തരിക ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സിസ്റ്റമാണിത്.
നമ്മുടെ വ്യക്തിത്വത്തെ മാറ്റമില്ലാത്ത ഒന്നായി കാണാതെ, അനന്തമായ സാധ്യതകളുടെ ഒരു കേന്ദ്രമായി കാണുമ്പോൾ, നമ്മുടെ സ്വയം തിരിച്ചറിവ് ഒരു വിജയമന്ത്രമായി മാറുന്നു. ഒരാൾ സ്വയം താഴ്ത്തിക്കെട്ടുന്നത് വെറുമൊരു മാനസിക പ്രശ്നമല്ല, മറിച്ച് അതൊരു തന്ത്രപരമായ പിഴവാണ്. ഇത് വസ്തുതകളെ വികലമാക്കുകയും മനുഷ്യന്റെ വിശാലമായ കഴിവുകളെ ഭയത്തിന്റെയും അരക്ഷിതാവസ്ഥയുടെയും ഇടുങ്ങിയ അതിരുകൾക്കുള്ളിൽ തളച്ചിടുകയും ചെയ്യുന്നു.
സ്വയം ഒരു സജീവ ആസ്തിയായി കാണുക
വ്യക്തിഗത പ്രകടനം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിന്, നമ്മളെത്തന്നെ നിശ്ചലമായ ഒരു രൂപമായല്ല, മറിച്ച് സജീവമായ ഒരു ആസ്തിയായി (Active asset) പുനർനിർവചിക്കണം. നമ്മുടെ ശാരീരിക സാന്നിധ്യം, ബോധം, സർഗ്ഗാത്മകത എന്നിവ ഒത്തുചേരുന്ന ഇടമാണ് നാം. പ്രൊഫഷണൽ ആയും വ്യക്തിപരമായതുമായ എല്ലാ സാധ്യതകളും തിരിച്ചറിയാനുള്ള പ്രാഥമിക ഉപകരണം നമ്മൾ തന്നെയാണ്.
ഈ കാഴ്ചപ്പാടിൽ, ആരോഗ്യകരമായ ആത്മാഭിമാനം എന്നത് അഹങ്കാരമല്ല, മറിച്ച് കൃത്യമായ സ്വയം വിലയിരുത്തലാണ്. അടിസ്ഥാനമില്ലാത്ത അവകാശവാദങ്ങളെ അഹങ്കാരം എന്ന് വിളിക്കാം, എന്നാൽ ഉയർന്ന ആത്മാഭിമാനം എന്നത് ഒരാളുടെ യഥാർത്ഥ ശേഷിയുടെ കൃത്യമായ അളവുകോലാണ്. നേരെമറിച്ച്, കുറഞ്ഞ ആത്മാഭിമാനം ഒരു പരാജയമാണ്. ഇത് കഴിവുകളുടെയും ഊർജ്ജത്തിന്റെയും സ്വാഭാവിക പ്രവാഹത്തെ തടയുന്നു. നമ്മൾ നമ്മളെത്തന്നെ കുറച്ചു കാണുമ്പോൾ, നമ്മുടെ കഴിവുകൾ ലോകത്തിന് നൽകുന്നതിൽ നിന്ന് നമ്മൾ സ്വയം പിന്തിരിയുന്നു. ഇത് നമ്മുടെ യഥാർത്ഥ ശേഷിയും പ്രകടനവും തമ്മിൽ വലിയൊരു വിടവ് സൃഷ്ടിക്കുന്നു.
ശേഷികൾ മറയ്ക്കപ്പെടുന്നത് എങ്ങനെ?
നമ്മുടെ ശേഷികൾ പരിമിതപ്പെടുത്തപ്പെടുന്നത് സ്വാഭാവികമായല്ല, മറിച്ച് അവ ശീലിക്കപ്പെടുന്നതാണ്. മറ്റുള്ളവരുടെ അംഗീകാരത്തെയും പ്രശംസയെയും അടിസ്ഥാനമാക്കി നമ്മുടെ മൂല്യം അളക്കാൻ തുടങ്ങുന്നതോടെയാണ് ഈ സ്വയം പരിമിതപ്പെടുത്തൽ ആരംഭിക്കുന്നത്.
കാലക്രമേണ, പുറത്തുനിന്നുള്ള വിമർശനങ്ങളും മോശം അനുഭവങ്ങളും ആന്തരിക സംഭാഷണങ്ങളായി മാറുന്നു: "എനിക്ക് അതിന് കഴിയില്ല," "ഞാൻ അതിന് തയ്യാറല്ല," അല്ലെങ്കിൽ "ഇത് എന്റെ പരിധിക്ക് അപ്പുറമാണ്." ഈ ചിന്തകൾ പിന്നീട് നമ്മുടെ വ്യക്തിത്വമായി മാറുന്നു. താൽക്കാലികമായ ഈ മാനസിക വിചാരങ്ങളെ സ്ഥിരമായ സ്വഭാവഗുണങ്ങളായി നമ്മൾ തെറ്റിദ്ധരിക്കുന്നു. ഈ ആന്തരിക വിമർശകൻ നമ്മെ വളർച്ചയ്ക്ക് ആവശ്യമായ റിസ്ക്കുകൾ എടുക്കുന്നതിൽ നിന്ന് തടയുകയും സുരക്ഷിതമായ ഒരു സാധാരണ ജീവിതത്തിൽ തളച്ചിടുകയും ചെയ്യുന്നു.
സ്വയം വിലകുറച്ചു കാണുന്നതിന്റെ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ
വികലമായ സ്വയംബോധം പരാജയത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്ന പെരുമാറ്റ രീതികൾക്ക് കാരണമാകുന്നു. ഇവ തിരിച്ചറിയുകയാണ് തിരുത്തലുകൾക്കുള്ള ആദ്യപടി:
റിസ്ക് എടുക്കാനുള്ള ഭയം: ആത്മാഭിമാനം കുറയുമ്പോൾ, പരാജയത്തെ വളർച്ചയ്ക്കുള്ള ഒരു അവസരമായി കാണുന്നതിന് പകരം അത് വ്യക്തിത്വത്തിനേറ്റ പ്രഹരമായിട്ടാണ് കാണുന്നത്. ഇത് പുതിയ കാര്യങ്ങൾ പരീക്ഷിക്കുന്നതിൽ നിന്ന് നമ്മെ പിന്തിരിപ്പിക്കുന്നു.
മറ്റുള്ളവരെ ആശ്രയിക്കൽ: സ്വന്തം മൂല്യത്തിനായി മറ്റുള്ളവരെ ആശ്രയിക്കേണ്ടി വരുന്നു. സ്വന്തം ബോധ്യത്തിൽ നിന്ന് പ്രവർത്തിക്കുന്നതിന് പകരം, സഹപ്രവർത്തകരുടെയോ മേലുദ്യോഗസ്ഥരുടെയോ നിരന്തരമായ അംഗീകാരത്തിനായി ഇവർ കാത്തുനിൽക്കുന്നു.
മാനസികമായ ബലഹീനത: കൃത്യമായ ഒരു ആന്തരിക അടിത്തറയില്ലെങ്കിൽ, വിമർശനങ്ങളോട് ഇവർ അമിതമായി പ്രതികരിക്കുന്നു. ജോലിയെക്കുറിച്ചുള്ള വിമർശനത്തെ വ്യക്തിപരമായ ആക്ഷേപമായി കാണുന്നത് അവരുടെ പുരോഗതിയെ തടസ്സപ്പെടുത്തുന്നു.
വളർച്ചയുടെ തന്ത്രം: ലോബ്സ്റ്റർ തത്വം
വളർച്ച എന്നത് എപ്പോഴും സുഖകരമോ ലളിതമോ ആയ ഒന്നല്ല. അത് പഴയ പരിമിതികളെ ഉപേക്ഷിക്കുന്ന പ്രക്രിയയാണ്. കടൽ ജീവിയായ ലോബ്സ്റ്ററിന്റെ (Lobster) ഉദാഹരണം ഇതിന് അനുയോജ്യമാണ്. ലോബ്സ്റ്റർ അതിന്റെ കടുപ്പമേറിയ തോടിനുള്ളിൽ ജീവിക്കുന്ന മൃദുവായ ജീവിയാണ്. ലോബ്സ്റ്റർ വളരുമ്പോൾ, ആ തോട് അതിന് അസഹനീയമാംവിധം ഇടുങ്ങിയതായി മാറുന്നു.
ഈ അസ്വസ്ഥത പരാജയത്തിന്റെ ലക്ഷണമല്ല, മറിച്ച് വളരാനുള്ള സമയമായി എന്നതിന്റെ സൂചനയാണ്. വളരാൻ വേണ്ടി ലോബ്സ്റ്റർ അതിന്റെ പഴയ തോട് ഉപേക്ഷിക്കുകയും പുതിയൊരെണ്ണം ഉണ്ടാകുന്നത് വരെ അതീവ ശ്രദ്ധയോടെ ഇരിക്കുകയും വേണം. ആ അസ്വസ്ഥത ഭയന്ന് പഴയ തോട് ഉപേക്ഷിച്ചില്ലെങ്കിൽ ലോബ്സ്റ്ററിന്റെ വളർച്ച അവിടെ നിൽക്കും. അതുപോലെ, മനുഷ്യന്റെ വളർച്ചയ്ക്കും നിലവിലെ പരിമിതികളിൽ നിന്ന് പുറത്തുകടക്കാനുള്ള ധൈര്യം ആവശ്യമാണ്.
കൃത്യമായ നിലപാടുകൾക്കായുള്ള പ്രായോഗിക തന്ത്രം
ശക്തമായ ആത്മാഭിമാനം കെട്ടിപ്പടുക്കുന്നതിന് നിരന്തരമായ പരിശീലനം ആവശ്യമാണ്:
വസ്തുനിഷ്ഠമായ സ്വയം വിലയിരുത്തൽ: നിങ്ങളുടെ കഴിവുകളെയും പോരായ്മകളെയും വൈകാരികതയില്ലാതെ വിലയിരുത്തുക. യഥാർത്ഥ ആത്മവിശ്വാസം കെട്ടിപ്പടുക്കുന്നത് വസ്തുതകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ്. സ്വയം കുറ്റപ്പെടുത്താതെ തന്നെ മാറ്റം വരുത്തേണ്ട കാര്യങ്ങൾ തിരിച്ചറിയുക.
പൂർണ്ണ ഉത്തരവാദിത്തം: നിങ്ങളുടെ നിലവിലെ സാഹചര്യങ്ങളെ ഒരു തുടക്കമായി സ്വീകരിക്കുക. സാഹചര്യങ്ങളെ എതിർക്കുന്നത് നിർത്തിയാൽ മാത്രമേ വളർച്ചയ്ക്കായി ഊർജ്ജം വിനിയോഗിക്കാൻ കഴിയൂ.
വികാരത്തേക്കാൾ വിവരങ്ങൾക്ക് മുൻഗണന: വിമർശനങ്ങളെയും പ്രതികരണങ്ങളെയും വെറും വിവരങ്ങളായി (Data) കാണുക. നിങ്ങളുടെ കഴിവുകൾ മെച്ചപ്പെടുത്താൻ ലോകത്തെ ഒരു പരീക്ഷണശാലയായി ഉപയോഗിക്കുക.
സംഭാവനകൾക്ക് മുൻഗണന നൽകുക: "എനിക്ക് എന്നെക്കുറിച്ച് എന്ത് തോന്നുന്നു?" എന്നതിന് പകരം "എനിക്ക് എന്ത് സംഭാവന നൽകാൻ കഴിയും?" എന്നതിലേക്ക് ശ്രദ്ധ മാറ്റുക. മറ്റുള്ളവർക്ക് നൽകുന്ന മൂല്യത്തിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുമ്പോൾ ആത്മാഭിമാനം തനിയെ ഉയരും.
അവസാന തിരിച്ചറിവ്
ഏതൊരു കാര്യത്തിലും അടിസ്ഥാനപരമായ ഒരു തത്വമുണ്ട്: മൂല്യമുള്ള ഒരു വസ്തുവിനെ വിലകുറഞ്ഞ ഒന്നായി തെറ്റിദ്ധരിച്ചാൽ, അത് മോശമായ രീതിയിൽ മാത്രമേ ഉപയോഗിക്കപ്പെടുകയുള്ളൂ. മനുഷ്യന്റെ കഴിവിന്റെ കാര്യത്തിലും ഇത് സത്യമാണ്. നിങ്ങളെത്തന്നെ കൃത്യമായി തിരിച്ചറിയുന്നത് വെറുമൊരു അഹങ്കാരമല്ല, മറിച്ച് കാര്യക്ഷമതയുടെ ഭാഗമാണ്. നിങ്ങളുടെ ആത്മാഭിമാനത്തെ നിങ്ങളുടെ യഥാർത്ഥ ശേഷിയുമായി പൊരുത്തപ്പെടുത്തുമ്പോൾ ആന്തരിക തടസ്സങ്ങൾ നീങ്ങുകയും നിങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ സുഗമമാവുകയും ചെയ്യുന്നു.
നിങ്ങൾ മൂല്യമുള്ള ഒരാളായി "മാറാൻ" ശ്രമിക്കുകയല്ല ചെയ്യുന്നത്. പകരം, നിങ്ങളിൽ നേരത്തെ തന്നെയുള്ള മൂല്യത്തെ തിരിച്ചറിയുകയും അത് പ്രയോജനപ്പെടുത്തുകയും മാത്രമാണ് ചെയ്യുന്നത്. ലോകത്തെ നേരിടാനുള്ള ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ആയുധം നിങ്ങളുടെ കഴിവുകളാണെന്ന തിരിച്ചറിവാണ് യഥാർത്ഥ ആത്മവിശ്വാസം.
No comments:
Post a Comment